سقوط عرضه فایل مسکن و رشد قیمت پیشنهادی؛ ۲ روی سکه بازار مسکن در روزهای پس از ناآرامیهای اخیر بود، در حالیکه بخشی از متقاضیان ملک بهدلیل شرایط حاکم بر کشور ترجیح دادهاند تا آرامشدن وضعیت از خرید و فروش اجتناب کنند، گروهی دیگر که بنا بر هر ضرورتی درصدد خرید یا فروش خانه هستند، در پی
«قطع اینترنت بین الملل» و «سرعت پایین اینترنت ملی» امکان عرضه فایل در پلتفرمهای رایج را نداشته یا به سختی میتوانند نسبت به «عرضه فایل در این پلتفرم ها» اقدام کنند. در این شرایط میانگین قیمت پیشنهادی فایلهای عرضهشده بر روی سکوهای آنلاین نسبت به روزهای قبل (پیش از شروع اعتراضات) افزایشی بود که البته این موضوع لزوما به مفهوم رشد قیمتها نیست و ممکن است نتیجه انحراف دادهها بهدلیل کاهش تعداد فایلها رقم خورده باشد.
این درحالی است که طی ۱.۵سالاخیر و در نبود دادههای رسمی، سکوهای آنلاین عرضه مسکن، حداقل دسترسی سمت عرضه و تقاضای ملک برای رصد وضعیت مسکن بود که این حداقل شفافیت نیز در میانه اختلال در اینترنت در حال ازدسترفتن است و این موضوع به چالشی جدید در مسیر خرید و فروش ملک در تمامی نقاط کشور بدل شدهاست.
بازار مسکن کشور در پی بروز ناآرامیهای اخیر و قطع اینترنت بینالملل با چالشهای دوچندانی مواجه شدهاست، «سقوط تعداد فایلهای عرضه مسکن در سکوهای اینترنتی» و «کاهش شفافیت درخصوص قیمت پیشنهادی» دو عارضه اصلی حاکم بر معاملات مسکن کشور طی روزهای اخیر بودهاند.
وضعیت کلی حاکم بر اقتصاد کشور باعثشده تا بخشی از مردم که قصد خرید یا فروش خانه را داشتند، فعلا از هر اقدامی خودداری کنند و ترجیح دهند تا بهبود شرایط، اخذ هر تصمیمی را به تعویق بیندازند. در این شرایط تنها افرادی که بهدلیلی ویژه عجله برای خرید یا فروش ملک خود دارند، در این بازار حاضر میشوند که البته همین افراد نیز بهدلیل قطع اینترنت بینالمللی و سرعت پایین اینترنت داخلی با چالش در عرضه فایل یا جستوجو برای یافتن گزینه مناسب مواجه هستند.
طی سالهای اخیر عمده عرضه فایل مسکن در سکوهای اینترنتی انجام میشد و متقاضیان خرید خانه نیز فایل موردنظر خود را از طریق این سکوهای اینترنتی پیدا میکردند. در چند سال گذشته و با گسترش فعالیت سکوهای اینترنتی عرضه ملک، حتی بنگاههای معاملات املاک نیز برای عرضه به سراغ این پلتفرمها رفتهبودند.
در چنین شرایطی اختلال در اینترنت، شهروندان را با چالش چگونگی عرضه ملک در پلتفرمهای آنلاین و همزمان اختلال در یافتن گزینه مناسب برای خرید بهدلیل ضعف در اینترنت مواجه کردهاست. در سالهای اخیر بیش از ۹۰درصد عرضه و یافتن ملک از بستر سکوهای آنلاین انجام میشد و سهم شیوه سنتی در یافتن مشتری و خریدار ملک تقریبا رو به منسوخشدن، گذاشتهاست.
درحالیکه در هفتههای گذشته به طور متوسط روزانه ۸هزار و ۷۰۰ فایل جدید در سکوهای آنلاین بازار مسکن تهران ثبت میشد، تعداد فایلها به حداکثر هزار و ۵۰۰ مورد طی روزهای ابتدایی هفته اخیر یعنی شنبه ۲۰دی و یکشنبه ۲۱دی ماه رسید. به اینترتیب تعداد عرضه فایل مسکن در سکوهای اینترنتی با قطع اینترنت بینالملل افت محسوس ۸۳درصدی داشتهاست. تا ظهر روز گذشته یعنی دوشنبه ۲۲ دی ماه، دسترسی به پلتفرمهای آنلاین عرضه مسکن میسر نبود و احتمالا کاهش بیشتر سرعت اینترنت ملی عامل این موضوع بودهاست.
بررسی های میدانی از شهروندانی که در روزهای اخیر قصد آپلود فایل در سکوهای اصلی عرضه مسکن را داشتند، نشان از آن دارد که با توجه بهسرعت پایین اینترنت ملی، انجام این موضوع بهشدت دشوار و زمانبر شده و آپلود عکس از ملک تقریبا به گزینهای غیرقابلدسترس تبدیل شدهاست.
در عینحال به شکل معمول بخش عمدهای از شهروندان برای دستیابی به سکوهای اینترنتی عرضه و فروش مسکن، آدرس را در موتورهای جستوجو نظیر «گوگل» سرچ میکنند، اما در شرایط کنونی سرچ در گوگل بهعنوان یکی از پرکاربردترین موتورهای جستوجو مختل شدهاست و همین موضوع نیز افرادی را که آدرس دقیق پلتفرمهای آنلاین عرضه مسکن را ندارند و در گذشته آنها را جستوجو نکردهاند با چالش مضاعفی مواجه کردهاست. در کنار موارد ذکرشده برخی از گوشیهای تلفنهمراه بدون اینترنت بینالملل سرویس دهی بهمراتب کمتری دارند و کاربرانی که از این مدل گوشیها نظیر «آیفون» استفاده میکنند با چالش بهمراتب بیشتری در استفاده از پلتفرمهای آنلاین داخلی مواجه هستند.
شاخص قیمت ما که براساس قیمت فایلهای پیشنهادی برای عرضه در سکوهای آنلاین استخراج میشود، در روزهای اخیر و پس از ناآرامیها به متوسط ۱۲۲میلیونتومان به ازای هر مترمربع در روز ۲۲ دی ماه و ۱۲۱میلیونتومان در روز ۲۱ دی ماه رسید؛ این در حالی است که متوسط این شاخص در آذر ماه ۱۰۸میلیونتومان بود و در نیمه ابتدایی دی ماه نیز با ثبت رشد ۴.۶درصدی نسبت به آذر به ۱۱۳میلیونتومان به ازای هر مترمربع رسیدهبود.
درحالیکه قیمت مسکن در تابستان امسال بهدلیل تکانههای جنگ بهشدت راکد و بدون نوسان قیمتی بود؛ از نیمه مهر ماه بر حجم تقاضا در بازار املاک افزوده شد. تحریک تقاضا در بازار املاک ابتدا از خانههای قدیمی و کوچک متراژ در مناطق جنوبی شهر شروع شد و در ماههای بعد به مناطق میانی و شمالی شهر نیز رسید. اثر تحولات معاملاتی پاییز به شکل رشدهای خفیف ماهانه قیمتی روی شاخص مسکن منعکس شد؛ بهنحویکه این شاخص با افزایش یک تا ۲درصدی میانگین قیمت در ۳ ماه پاییز مواجه شد.
از ابتدای زمستان بازار مسکن وارد فاز افزایش قیمت شدیدتری شد، به نحوی که متوسط شاخص قیمت مسکن در نیمه ابتدایی دی به ۱۱۳میلیونتومان رسید. جهش قیمت در سایر بازارهای موازی نظیر طلا و ارز و کاهش تلاطم سیاسی در کشور بهنحوی پیشرفت که بخشی از متقاضیان مصرفی با تبدیل دارایی به بازار ملک واردشده و این موضوع تا حدی از رکود در بخش مسکن کاست و همزمان باعث رشد نسبی قیمت در بازار املاک شد، اما ثبت متوسط شاخص قیمت پیشنهادی برابر ۱۲۲میلیونتومان در روز ۲۰ دی ماه را لزوما نمیتوان استمرار جریان رشد قیمت در هفتههای قبل دانست. این رشد شاخص قیمتی در روزهایی که اینترنت بینالمللی قطع و اینترنت ملی بهشدت ضعیف شده و تعداد فایلهای عرضه مسکن افت ۸۳ درصدی داشته، میتواند نتیجه ایجاد انحراف در دادهها باشد.
کاهش تعداد عرضه فایل از دو محل بر میانگین قیمت اثرگذار میشود، این احتمال وجود دارد که در روزهای اخیر خانههایی با قیمت بالاتر، بیشتر در سکوهای آنلاین عرضه شدهباشند و این موضوع کاملا تصادفی بوده و این موضوع به ایجاد انحراف در متوسط قیمت انجامیده باشد. در عینحال تعداد بیشتر فایل همواره عاملی در جهت صحت بخشی به میانگین قیمتی است، بنابراین نمیتوان از کاهش یکباره ۸۳ درصدی دادهها در نتیجه حاصلشده بهسادگی عبور کرد. در شرایط کنونی شفافیت نسبی در نبض قیمت پیشنهادی مسکن نیاز بهدسترسی به اینترنت آزاد دارد و استمرار اختلال در این زمینه چالش زا خواهد بود.
